HRİSTİYAN TALİMATI (1870), Osmanlı coğrafyasında Türkçe konuşan fakat yazı dili olarak Yunan alfabesini kullanan Karamanlı/Anadolu Rum Ortodoks kültür çevresinin önemli örneklerinden biridir. Eser, başlığından itibaren yalnızca bir dinî öğretim kitabı değil; aynı zamanda 19. yüzyıl Osmanlısında inanç, dil, matbuat ve kimlik ilişkilerini bir arada görmemizi sağlayan kıymetli bir metin olarak dikkat çeker.
Bu bölümde kitabın kapak sayfası ile fihrist kısmı çeviriyazı hâlinde sunulmaktadır. Kapak, dönemin matbaa kültürünü, dinî neşriyat dilini ve metnin kendisini nasıl tanımladığını açık biçimde ortaya koyarken; fihrist ise eserin öğretici yapısını, sistematik dinî anlatımını ve kavramsal çerçevesini görünür kılar. “Allah”, “Melekler”, “İnsan”, “Kurtuluş”, “Kıyamet”, “Cennet”, “Cehennem” ve “Nomos” gibi başlıklar, metnin yalnızca ilmihalvari bir düzen içinde değil, aynı zamanda sual-cevap geleneği içerisinde kurgulandığını da göstermektedir.
HRİSTİYAN TALİMATI, dil özellikleri bakımından da oldukça dikkat çekicidir. Metin, Türkçenin söz varlığını ve cümle kuruluşunu korurken, bunu Yunan harfleriyle ifade eden bir yazı geleneğinin izlerini taşır. Bu yönüyle eser, yalnızca dinî tarih açısından değil; Karamanlıca / Yunan harfli Türkçe yayıncılık, Osmanlı çokdilliliği, misyoner yayınları, yerel Hristiyanlık anlatıları ve matbuat tarihi açısından da önemli bir belge niteliğindedir.
 |
| HRİSTİYAN TALİMATI(1870) İSİMLİ YUNAN HARFLİ TÜRKÇE KİTABIN KAPAK VE FİHRİST BÖLÜMÜ |
***
HRİSTİYAN TALİMATI İSİMLİ ESERİN KAPAĞI VE FİHRİST BÖLÜMÜ
KAPAK
HRİSTİYAN TALİMATI
YANİ
HRİSTİYAN DİNİNİN
BAŞLICA TALİMATI ÜZERİNE
SUAL U CEVAPLAR VE MÜLAHAZALAR
STAMBOLDA
ASMA ALTINDA
A. MİNASİANIN TABHANESİNDE
1870
***
Masumluktan beru, mukaddes Kitapları bilir sin ki seni Iesus Hristosda olan imanın vasıtası ile, helasa alim etmeye kadir dirler. Bütün Kitab-ı Şerif Allah ilhamı ile olup talim içün, ıslah içün, sada kat hususunda olan tedip içü faydalı dır, taki Allahın ademi tam, her eyi amele hazırlanmış ola. b. Tim. g. 15-17.
***
FİHRİST
Kısm a.
Allah Üzerine
- a. Allah ne olduğu ve olduğu ve bize ona ne minval üzre ibadet etmek gerek idiği üzerine ...7
- b. Allahın sıfatları ...10
- Allah ta ezelden ebededek yaşar...10
- Allah her yerde hazır nazır olup, her şeyi bilir ...12
- Allah her şeye kadir dir ...15
- Allah aziz dir ...17
- Allah eyi ve merhametli dir ...19
- Allah hakk dır ...23
- Allah gerçeklik Allahı dır ...28
- Allahın üç birliği üzerine ...32
Kısm b.
Melekler Üzerine
- a. Eyi melekler üzerine ...37
- b. Yaramaz melekler üzerine ...42
Kısm g.
İnsan Üzerine
- a. İnsanın yaratılması hususunda ...48
- b. İnsanın ilk konduğu Eden cenneti üzerine ...51
- g. İnsanın tecrübesi hakkında ...54
- d. İnsanların ilk günahı ve düşmesi ...58
- e. İlk atalarımızın düşmesi hakkında ...64
- Onlara lanet olundu ve cennetten kovuldular ...64
- İlk atalarımız ve onlardan sonra gelen onların hep evlatları günahkar oldular, ve bütün insan cinsi onların bir günahı ile zai oldular ...68
- s. Kurtuluş yolu hakkında
- Allah bizim içün tekmil kurtuluş hazırlamış dır ...75
- Kurtarıcımız Iesus Hristos kim dir? ...79
- Hristos niçün insan oldu? ...88
- Hristos bizi günahlarımızdan kurtardığı tarik ...92
- Iesus Hristos stauros üzerinde bizim içün işkence çekip öldü ...98
- Rabb Iesus hepisi içün öldü ...104
- Salt Iesusa inananlar kurtulacaklar ...107
- Iesus Hristosa iman getirmenin ne olduğu ...110
- z. Bizim Hristosa gelmemiz, ve cennet içün hazırlanmamız hakkında ...116
- Bizim kurtuluşumuz içün Hristosa gelmeye kendiliğimizden istekliğimiz yok dur; illa bizim yüreğimizi tebdil edip, Aziz Ruhu ile bizi Hiristosa çeken Allah dır ...116
- Bizim yüreklerimiz tebdil olmalı. O yürek tebdilliği ne dir? Ve Aziz Ruh işini nasıl tekmil edip bizi cennete hazır kılar ...122
- Aziz Ruh bize Aziz Kitaplarda söyler ...128
- Aziz Ruhun kim olduğu ...137
- e. Ölüm üzerine...141
- Tenin ölmesi üzerine...141
- Ten öldükde can ne olur? ...146
- Th. Kıyamet üzerine ...149
- ı. Seraat günü üzerine...154
- ıa. Cennet üzerine ...160
- ıb. Cehennem üzerine ...166
Kısm d.
Allahın Nomosu Hakkına
- a. Nomos verildiği hakkına ...172
- b. On tenbihler ...175
- İlk tenbih...175
- İkinci tenbih...179
- Üçüncü tenbih ...184
- Dördüncü tenbih ...187
- Beşinci tenbih ...194
- Altıncı tenbih ...199
- Yedinci tenbih ...206
- Sekizinci tenbih ...212
- Dokuzuncu tenbih ...218
- Onuncu tenbih ...223
- g. Her insaın bulunduğu haline iktizalı olan ayrıca borçları hususunda ...229
- Kocanın borcu ...229
- Karının borcu ...231
- Ataların borcu ...234
- Evlatların borcları ...238
- Ağaların borçları ...238
- Kulların borcu ...241
- Zabitlerin borcu ...242
- Halkın borcu ...244
***
HRİSTİYAN TALİMATI
KISM A.
- a. Allah ne olduğu ve olduğu ve bize ona ne minval üzre ibadet etmek gerek idiği üzerine ...7 Okumak İçin Tıkla: Allah Üzerine (Yunan Harfli Türkçe, 1870) - METABOLES
***
 |
| HRİSTİYAN TALİMATI(1870) İSİMLİ YUNAN HARFLİ TÜRKÇE KİTABIN KAPAK VE FİHRİST BÖLÜMÜ |
 |
| HRİSTİYAN TALİMATI(1870) İSİMLİ YUNAN HARFLİ TÜRKÇE KİTABIN KAPAK VE FİHRİST BÖLÜMÜ |
 |
| HRİSTİYAN TALİMATI(1870) İSİMLİ YUNAN HARFLİ TÜRKÇE KİTABIN KAPAK VE FİHRİST BÖLÜMÜ |
 |
| HRİSTİYAN TALİMATI(1870) İSİMLİ YUNAN HARFLİ TÜRKÇE KİTABIN KAPAK VE FİHRİST BÖLÜMÜ |
 |
| HRİSTİYAN TALİMATI(1870) İSİMLİ YUNAN HARFLİ TÜRKÇE KİTABIN KAPAK VE FİHRİST BÖLÜMÜ |
 |
| HRİSTİYAN TALİMATI(1870) İSİMLİ YUNAN HARFLİ TÜRKÇE KİTABIN KAPAK VE FİHRİST BÖLÜMÜ |
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder